Każdy kolejny rok przynosi liczne zmiany w polskim prawie. W 2025 roku również weszło w życie wiele nowych regulacji zarówno w obrębie prawa rodzinnego, jak i karnego czy spadkowego.

Sprawdź nasze zestawienie najistotniejszych zmian na 2025 rok i dowiedz się, które z nich mogą mieć bezpośredni wpływ na Twoją sytuację prawną.

Co zmieniło się w prawie rodzinnym w 2025 roku?

Prawo rodzinne to jedna z tych dziedzin, która dotyka każdego z nas. Dotyczy relacji między rodzicami a dziećmi, obowiązków alimentacyjnych, rozwodów czy opieki nad małoletnimi. Dlatego to ważne, aby na bieżąco śledzić zmiany w przepisach i być świadomym swoich praw. Rok 2025 przyniósł kolejne nowelizacje, których celem jest przede wszystkim lepsza ochrona dzieci oraz dostosowanie regulacji do aktualnych realiów społecznych.

W dniu 24 czerwca 2025 r. przyjęto nowelizację Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO), która obejmuje m.in.:

• Zasady szybkiego zabezpieczenia alimentów na dziecko – sąd może obecnie szybciej przyznać tymczasowe środki na utrzymanie dziecka, np. poprzez możliwość automatycznego potrącenia alimentów z wynagrodzenia osoby zobowiązanej, co pozwala ograniczyć do minimum opóźnienia w płatnościach.
• Wprowadzenie obowiązkowego postępowania informacyjnego przed wniesieniem pozwu rozwodowego – przed rozpoczęciem właściwego procesu małżonkowie mają zostać poinformowani o skutkach rozwodu, możliwych formach mediacji oraz alternatywnych sposobach rozwiązania konfliktu.
• Większe promowanie opieki naprzemiennej po rozstaniu rodziców – sądy w szerszym zakresie analizują możliwość równego udziału obojga rodziców w wychowaniu dziecka, o ile pozwala na to sytuacja rodzinna i nie stoi to w sprzeczności z jego dobrem.
• Wzmocnienie ochrony dzieci przed przemocą domową – zwiększony nacisk ma być położony na szybką reakcję służb, możliwość natychmiastowego zabezpieczenia dziecka oraz skuteczniejsze środki ochrony w przypadku podejrzenia przemocy domowej.
• Ustanowienie niezależnego reprezentanta dziecka w postępowaniach sądowych – w sprawach, w których interes dziecka może być sprzeczny z interesem rodziców, sąd może powołać osobę działającą wyłącznie w imieniu małoletniego.
• Uproszczenie części procedur adopcyjnych – celem zmian jest skrócenie czasu trwania postępowań oraz ograniczenie nadmiernych formalności, co ma umożliwić dzieciom szybsze znalezienie nowej rodziny i zapewnienie bezpiecznych warunków do rozwoju.
• Większy nacisk na polubowne rozwiązywanie sporów rodzinnych – mediacje i inne formy ugodowe mają być realną i preferowaną alternatywą dla długotrwałych sporów sądowych.
• Zmiany w orzekaniu o winie – nowością jest również zniesienie orzekania o winie jako standardu, co ma na celu ograniczenie konfliktów między małżonkami.

Zmiany w prawie karnym 2025 – co warto wiedzieć?

W 2025 roku zaszły istotne zmiany także w prawie karnym. Do najważniejszych z nich zaliczamy:

• Nową definicję zgwałcenia – która wprowadza pojęcie braku dobrowolnej zgody. Oznacza to, że ofiara nie musi już wykazywać, że doszło do użycia przemocy, groźby bądź podstępu, wystarczy, że udowodni, że nie wyraziła zgody na współżycie, która to musi być świadoma i dobrowolna.
• Surowsze kary za nielegalne wyścigi – organizowanie lub udział w nielegalnych wyścigach samochodowych są obecnie zagrożone karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
• Rozszerzenie dozoru elektronicznego – możliwość odbywania kary w tym systemie zyskały również osoby skazane na karę pozbawienia wolności do 3 lat, którym do końca wyroku pozostało nie więcej niż 6 miesięcy.
• Ograniczenie automatycznego zwrotu pism – nowelizacja wprowadza ograniczenie automatycznego zwrotu pism procesowych z powodu braków formalnych bez wezwania do ich uzupełnienia, co ułatwia i przyspiesza prowadzenie spraw.

Jakie zmiany w prawie spadkowym weszły w życie w 2025 roku?

W 2025 roku zmiany nie ominęły również prawa spadkowego. Kluczowe regulacje wdrożone na przełomie lat 2024/2025 to:

Koniec obowiązkowego zaświadczenia z urzędu skarbowego – dotychczas, aby sprzedać lub obciążyć nieruchomość po spadku, lub darowiźnie, trzeba było zdobyć zaświadczenie z US potwierdzające, że podatek został zapłacony lub nie jest należny. Od sierpnia 2025 r. zaświadczenie nie jest już wymagane, jeśli spadek lub darowizna pochodzi od najbliższej rodziny (rodzice, dzieci, rodzeństwo, małżonek) i została prawidłowo zgłoszona.

Zmiany w rozliczaniu rent – osoby otrzymujące renty lub świadczenia pieniężne wynikające ze spadku, lub darowizny dotychczas musiały co miesiąc składać oddzielne deklaracje podatkowe do urzędu skarbowego, każda wypłata była traktowana osobno. Nowe przepisy wprowadzają jedno wspólne rozliczenie za cały okres obowiązywania świadczenia. Oznacza to, że zamiast wielu deklaracji podatnik składa tylko jedną deklarację obejmującą całość świadczenia, a urząd dokonuje jednorazowej oceny podatku.

Jeśli potrzebujesz porady prawnej lub pomocy w postępowaniu sądowym, skontaktuj się z naszą kancelarią. Zachęcamy również do zapoznania się z innymi wpisami na blogu, aby być na bieżąco z najnowszymi przepisami i poradami.