Okres świąteczny to wyjątkowo trudny czas dla rodziców po rozwodzie lub pozostających w separacji. Każdy z nich może mieć inne plany na spędzenie świąt, co powoduje, że pojawiają się spory dotyczące opieki nad dzieckiem. Współmałżonek może na przykład nie zgodzić się na wyjazd dziecka za granicę z drugim rodzicem.

Co zrobić, gdy nie dostaniesz formalnego pozwolenia?

Czy musisz mieć zgodę od drugiego rodzica na zagraniczny wyjazd?

Odpowiedź na tak postawione pytanie nie jest jednoznaczna, ponieważ obowiązek posiadania zgody od drugiego rodzica w dużej mierze zależy od sytuacji prawnej obojga rodziców, a także celu i miejsca wyjazdu. Poniżej przedstawiamy najczęściej występujące scenariusze.

Pełnia władzy rodzicielskiej obojga rodziców

Jeżeli oboje rodzice posiadają pełnię władzy rodzicielskiej, każda istotna decyzja dotycząca dziecka, w tym również wyjazd za granicę, wymaga zgody obojga opiekunów. Obowiązek ten dotyczy dzieci do ukończenia 18 roku życia, ponieważ dopiero po osiągnięciu pełnoletności można samodzielnie decydować o sobie.

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli dziecko ma 16 lub 17 lat i chciałoby wyjechać na ferie do innego kraju z jednym z rodziców, formalna zgoda drugiego rodzica jest niezbędna. Najlepiej, aby została ona wyrażona na piśmie, które w razie potrzeby będzie można przedstawić na granicy, w biurze podróży czy w sądzie rodzinnym jako dowód, że wyjazd odbywa się za zgodą obojga rodziców.

W innym wypadku podróż może zostać wstrzymana, a rodzic wyjeżdżający z dzieckiem naraża się na ryzyko postępowania sądowego lub interwencji organów ścigania.

Ograniczona lub pozbawiona władza rodzicielska

W sytuacji, gdy jeden z rodziców został pozbawiony władzy rodzicielskiej lub władza została ograniczona wyłącznie w zakresie podejmowania decyzji o miejscu pobytu dziecka, zgoda takiego rodzica na zagraniczny wyjazd nie jest konieczna.

Władza rodzicielska może być ograniczona lub pozbawiona, gdy:

• rodzic zagraża dobru dziecka,
• nadużywa alkoholu lub narkotyków,
• stosuje przemoc wobec dziecka lub drugiego rodzica,
• uchyla się od obowiązku wychowania i utrzymania dziecka.

Rodzic sprawujący pełną władzę może swobodnie organizować wyjazdy dziecka, np. 8 czy 15-letniego, za granicę, pod warunkiem że nie narusza praw drugiego rodzica w zakresie kontaktów z dzieckiem. Warto także mieć przy sobie dokumenty potwierdzające ograniczenie lub pozbawienie władzy, np. orzeczenie sądu.

Wyjazdy wakacyjne w granicach kraju

Wyjazdy wakacyjne w granicach Polski nie zawsze wymagają formalnej zgody drugiego rodzica. Jeśli dziecka pozostaje pod opieką rodzica, który ma pełnię praw rodzicielskich, może on podróżować z dzieckiem po kraju.

Jednak w sytuacjach konfliktowych należy zachować ostrożność. Dotyczy to szczególnie wyjazdów na kolonie i obozów sportowych. Wówczas warto uzyskać od drugiego rodzica zgodę na piśmie, aby uniknąć oskarżenia o utrudnianie kontaktu z dzieckiem lub naruszenie jego praw. Pisemne potwierdzenie pozwala również zabezpieczyć rodzica podróżującego na wypadek przyszłych sporów prawnych.

Wyjazd z dzieckiem za granicę bez pozwolenia – możliwe konsekwencje prawne

Wyjazd dziecka za granicę bez zgody drugiego rodzica lub bez odpowiedniego zezwolenia sądu niesie ze sobą poważne konsekwencje prawne. Takie działanie może zostać zakwalifikowane jako uprowadzenie rodzicielskie. Jeśli tak się stanie, może zostać wszczęte postępowanie na podstawie Konwencji Haskiej dotyczącej cywilnych aspektach uprowadzenia dziecka za granicę. Porozumienie to ma na celu szybki powrót dziecka do kraju jego stałego pobytu. Stworzono je, aby zapobiegać uprowadzeniom rodzicielskim i pogłębiać współpracę między państwami w tym zakresie.

Samowolny wyjazd za granicę może też zostać potraktowany jako przestępstwo z art. 211 Kodeksu karnego, który stanowi:

Kto, wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru, uprowadza lub zatrzymuje małoletniego poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Brak zgody drugiego rodzica na wyjazd za granicę z dzieckiem – jakie masz opcje?

Brak zgody na wyjazd zagraniczny często wynika z konfliktu między rodzicami. Dlatego pierwsze, co warto zrobić w takiej sytuacji, to spokojnie porozmawiać z drugim rodzicem. W negocjacjach może też uczestniczyć osoba bezstronna, np. mediator rodzinny, który pomoże wypracować kompromis i znaleźć rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony.

Jeśli pomimo rozmowy drugi rodzic nie chce zmienić zdania, kolejnym krokiem jest złożenie wniosku do sądu rodzinnego. Jest to instytucja, która może formalnie wyrazić zgodę na wyjazd dziecka za granicę, ustalić warunki podróży lub określić sposób kontaktu drugiego rodzica z dzieckiem podczas wyjazdu.

Jednak taki wniosek trzeba dobrze uargumentować. Pamiętaj, że sąd zawsze kieruje się dobrem dziecka. Bierze pod uwagę jego wiek, długość i cel podróży oraz możliwość utrzymania kontaktu z rodzicem, który nie uczestniczy w wyjeździe.

W napisaniu skutecznego wniosku pomogą Ci prawnicy z naszej kancelarii. Przeanalizujemy Twoją sytuację, skompletujemy niezbędne dokumenty i będziemy reprezentować Cię przed sądem. W Kancelarii Adwokackiej Dariusza Lubińskiego możesz też liczyć wsparcie, gdy zostaniesz oskarżony o uprowadzenie rodzicielskie. Skontaktuj się z nami, aby uzyskać niezbędną pomoc!